Preminuo Jirži Mencl, jedan od najuticajnijih evropskih reditelja

07 septembar 2020
Author :  

U 83. godini, tokom vikenda je preminuo slavni češki sineasta, jedan od najznačajnijih evropskih reditelja druge polovine XX vijeka. Uz Formana, Jirži Mencl je bio najistaknutiji stvaralac “češkog novog talasa” čija poetika je imala izuzetno snažan uticaj i na mnoge (vodeće) reditelje iz bivše Jugoslavije, posebno “generaciju” koja je studirala u Pragu, na FAMU, gdje je dugo godina bio profesor.

Mencl je započeo filmsku karijeru kao asistent režije znamenite Vere Hitilove, a nakon niza kratkometražnih filmova snima maestralni dugometražni debi, “Strogo kontrolisani vozovi” (1966), prema istoimenom romanu (i po scenariju) čuvenog češkog pisca Bohumila Hrabala za koji osvaja Oskara. Sa njim potom sarađuje na još jednom klasiku, “Ševe na žici” (1969), koji je takođe baziran na Hrabalovoj prozi. Iako kasnije nagrađen Zlatnim medvedom na festivalu u Berlinu, taj se film zbog suptilne satire našao na udaru komunističkih vlasti u Češkoj i bio je zabranjen u toj zemlji sve do 1990.godine.

U njegove najbolje filmove ubraja se i dražesna komedija “Hirovito ljeto” (1968), te možda najpopularnija Menclova komedija “Selo moje malo” (1985) koja je bila nominovana za Oskara za najbolji strani film, a od novijih ostvarenja “Služio sam engleskog kralja” (2006), ponovo po Hrabalovom romanu.

Pored suzdržanog, neodoljivog humora i izvanredno izgrađenih likova tzv. malog čovjeka, te vanrednog rediteljskog rada sa glumcima, Jiržijeve (rane) filmove karakteriše i naročita vizuelna poetičnost, kao i subverzivnost koja je uvijek ostajala prikrivena, ali neizbježna.Mencl bi se mogao nazvati velikom dušom evropske kinematografije, a pride je režirao pojedine erotske scene koje slove za antologijske. Izuzetan humanista, humorista i realista, a u najboljih djelima pjesnik pokretnih slika, ostavio je dubok trag u evropskom filmu, posebno komedijama od ukusa i smisla; njegovi filmovi su nezaboravni, po pravilu komični i provokativni prikazi jednog vremena, domaćeg mentaliteta i svijeta koji nije imao slobode koje danas imamo, kod nas svojevremeno veoma popularni, ali nažalost nedovoljno poznati (naj)mlađim generacijama gledalaca.

324 Views
Urednik

Email Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Spotovi


STEREO Art Magazin
Regionalni popkulturni magazin

Impressum

Urednici:      Dragana Erjavšek
                     Novak Govedarica
Saradnici:   Olja Knežević
                     Boris Fatić
                     Srđan Strajnić
Logo:           Uroš Stanojević
Powerd by : ChoDex Studio