Filmska kritika: "La La Land" - snolika oda sedmoj umjetnosti

30 januar 2017
Author :  

Da reditelj Demijen Čazel nije imao toliko ljubavi prema filmovima iz Zlatnog doba Holivuda, mjuziklima uopšte i prije svega veliku strast prema džez muzici koju je koristio na inspirativan način u oba prethodna filma, kako u neprimjećenom debiju tako i u trima oskarima nagrađenom “Whiplash”-u, ne bi ni bio snimljen vjerovatno najljepši film 2016. godine.

Šest godina posle prvog skripta realizovan je ”La La Land”, a rediteljeva borba sa producentima prevagnula je u autorovu korist – rezultat je čak četrnaest nominacija za Oskara, izjednačen rekord sa istinskim klasikom “Sve o Evi” i patetičnim, precijenjenim “Titanikom”! Na neki način i ovaj film je ostvarenje jednog velikog sna, jer Čazel nije želio da odustane, uprkos mnogim preprekama. A to je jedna od tema kojom se bavio, na površini ponudivši neklasičnu ljubavnu priču koja očarava gledaoca od samog starta (ako ne računamo uvodnu sekvencu bez bilo kakvog dramaturškog opravdanja, što su mu prvi zainteresovani producenti s pravom označili kao višak).

Dvoje glavnih glumaca su savršeno izabran zvjezdani par, u rangu najnezaboravnijih glumačkih tandema iz tvornice snova. Ema Stoun se ovom ulogom suvereno uvrstila u najveće glumice današnjice, praktično je Oskar za najbolju žensku ulogu zagarantovan, iako joj je konkurentkinja izvanredna Izabel Iper – što je činjenica koja dodatno ističe njenu briljantnost. Lakoća sa kojom partnerka takođe harizmatičnog Rajana Goslinga ulazi i izlazi iz likova što ih (dakle briljantno) tumači na audicijama, budući da igra “baristkinju” koja sanja da postane karakterna glumica, objedinjuje sve fragilne, neuhvatljive, najfinije nijanse nadanja i očiglednog dara djevojke iz malog mjesta u unutrašnjosti Amerike pristigle u velegrad, veličanstveni Los Anđeles - da služi espresso ispred čuvenog holivudskog studija.

Gosling igra vanredno talentovanog džez pijanistu prinuđenog da za sitne pare svira popularne, izvikane kompozicije po restoranima, uz zveket escajga i čavrljanje gostiju koji ne obraćaju pažnju na muzičara, sanjajući da jednog dana reanimira, a prethodno renovira legendarni džez klub koji to više nije.

Jedna od ključnih scena je ona u kojoj glavni junak pasionirano objašnjava kako je džez satjeran u ćošak, u rijetke preostale klubove, te kako je sve manje popularan kod mlađe generacije , riječju - da izumire. Džez, kao krucijalna muzika XX vijeka, dakako može biti i metafora Filma kao medijuma koji je u sebi sublimirao skoro sve druge umjetničke forme izražavanja, od slikarstva, književnosti i dramske umjetnosti do muzike, a koji se, mnogo decenija kasnije, sveo na leteće slikovnice za školarce, zabavu sistematski zaglupljivanih masa. “La La Land” suptilno progovara o stanju u američkoj kinematografiji, o Holivudu koji nije onakav kakav je nekada bio, a koji je direktno nadahnuo ovaj film.

O sličnoj problematici razornije, sa jačom kritičkom (i satiričnom) oštricom govori remek- djelo Alehandra Injaritua “Birdman”, međutim “La La Land” je komplementaran i po duhu mnogo bliži “Artist”-i, takođe ljubavnom pismu magiji sedme umjetnosti. Znakovito je da je potonji režirao Francuz Mišel Azanavicijus, te da je nakon pomenutog meksičkog pogleda na stvarno stanje stvari u prestonici filmske industrije napokon jedan Amerikanac pokazao kako je moguće snimiti veoma uspješan, neoromantičan mjuzikl sa perfektnim tempom, bez bilo kakvog kalkulisanja i pokušaja iskorištavanja onoga što publika već voli. Šazel je konstruisao artističku formu koji on voli, i u koju vjeruje svim svojim bićem, uspijevajući da prenese snagu emocija očitovanih u svakom segmentu njegovog osebujnog ostvarenja, uz brojne reference na klasične mjuzikle (ujedno filmske klasike).

Kao reditelj se postarao da svaki kadar u kojem se pojavljuje glavni glumački par, zajedno ili pojedinačno, izgleda magično. Romantika je raskošna ali visoko stilizovana, u bioskopskoj sali srca se bespogovorno smekšavaju dok direktor fotografije - po uputstvima reditelja- sugestivno slika bojama po platnu, a elegantnim pokretima kamera podvlači ritam u scenama u kojima protagonisti igraju i pjevaju. Tada ne marimo za motivaciju likova, niti “realistički” prikaz situacija jer sve spontano prerasta u San, sve (posta)je dozvoljeno. Film kao medijum i jeste najbliži snu, o tome bi štošta imali za reći Bunjuel, recimo, Felini ili Kokto, a tek Tarkovski - možda najsveobuhvatniji onirista među sineastama. Dok gledamo “La La Land” mi sanjamo otvorenih očiju, ustreptalih čula i emocija, kao omađijani zvjezdanim sjajem pokretnih slika u svojoj primalnoj esenciji.

Cijeli film je neodoljiva ljubavna oda Umjetnosti, onoj ljepšoj strani filmske industrije u tzv zaltno doba. Tada je profit bio podređen estetici, producentski moguli bili su svestrane, široko obrazovane individue, snimani su filmovi veći od života. Čazel na neki način daje punokrvnu infuziju inspiracije i utire novi puteljak (krećući se po davno utabanim pa zaboravljenim stazama) savremenom Holivudu, ogrezlom u bezbrojnim repertoarskim idiotarijama i merkantilnom eksploatisanju bez obzira na posljedice. A posljedice su da Holivud već odavno ne proizvodi relevatne a monumentalne filmove, to su tek rijetki izuzeci i individualni uspjesi velikih reditelja, poput Kristofera Nolana ili Dejvida Finčera, da pomenemo samo najsitaknutije. Nus pojava ovog individualnog podviga par ekselans jeste nekih dvadesetak scenarija za mjuzikle koji su trenutno u pripremi.

Ok, možda se moderni mjuzikl Demijena Čazela može učiniti larpurlartističkim ili eskapističkim, no raščlanimo li scenario, koji je sam napisao, shvatićemo koliko je životna sudbina relativna, te da uspjeh zavisi podjednako od lične zanesenosti a ne samo ambicije, od izgaranja i od talenta, strasti i ljubavi. Ovo, dakle, nije nekakav ša-la-la muzički film za razbibrigu nego slojevita, duhovita, stilski i emocionalno raskošna drama sa scenama pjevanja i plesa, istina bez većeg dramskog zapleta, sa narativom koji se račva, kako bi se majstorski zaokružio u neporecivo životnoj i sasvim mogućoj slici stvarnosti u samom finalu. To finale je gorkoslatko, ne bi se moglo nazvati uobičajenim krajem i stoga producentima nije bilo po volji, ali autor je uspio u svom naumu da prikaže da umjetnički uspjeh podrazumijeva i suštinska, najveća moguća odricanja.

Podrazumijeva se da će “La La Land” osvojiti barem nekoliko Oskara i to apsolutno zasluženo, a čini se da su statue za kostimografiju, najbolju glavnu glumicu, originalnu pjesmu i muziku osigurane. Muzički skor Džastina Harvica umnogome je zaslužan što je” proradila” magija imaginarnog sinemaskopa koji projektuje snolike sadržaje na velikom platnu, ali, ako podvučemo crtu, ipak je JEDAN čovjek (naj)zaslužniji za to: dirigent mnogobrojnog, vanserijskog umjetničkog ansambla to jest - Autor.

U najkraćem: "They Don't Make Them Like This Anymore!“”

Ocjena: 9/10

Novak Govedarica

Email Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Spotovi


STEREO Art Magazin
Regionalni popkulturni magazin

Impressum

Urednici:      Dragana Erjavšek
                     Novak Govedarica
Saradnici:   Olja Knežević
                     Boris Fatić
                     Srđan Strajnić
Logo:           Uroš Stanojević
Powerd by : ChoDex Studio